De Ruiten Aa is een voormalige veenbeek. Door veenontginning en ruilverkaveling is van het oorspronkelijke beekdal weinig over. Door het beeksysteem van de Ruiten Aa in natuurlijke staat terug te brengen verbetert de hydrologie (grondwaterstromingen en kwel) en de dynamiek (stroming) in het beekdal. Het herstel van de beek draagt bij aan de realisatie van de Ecologische Hoofdstructuur Westerwolde.
In het beekdal van de Ruiten Aa zijn in de laatste 100 jaar veel voormalige hooilanden ingericht voor de akkerbouw. Voor de ontwatering werden rechte, diepe sloten gegraven. Om het beeksysteem te herstellen worden deze sloten gedempt. De oude beekloop wordt zorgvuldig uitgegraven, stuwen worden door bodemvallen vervangen en oorspronkelijke essen en steilranden in de oude staat teruggebracht. De houtsingels die vroeger als veekering werden gebruikt, komen terug en zijn waardevol voor flora en fauna.
Ontdek opnieuw de Ruiten Aa door een excursie van KNNV Oost Groningen. Om 9.30 uur is er in het Smeerlinghs Theehuys een inleiding over de ontwikkelingen in het gebied, gevolgd door een excursie van 10.15 tot 13.00 uur o.l.v. Peter van den Berg van Saparoea die als medewerker van Dienst Landelijk Gebied jarenlang intensief betrokken geweest bij het project Ruiten Aa.