De Natuur en Milieu-federatie Groningen heeft met haar aangesloten organisaties in de afgelopen jaren veel gediscussieerd over de afvang en onder-grondse opslag van CO₂ (CCS). De uitkomst van die discussie was dat voor de Natuur en Milieufederatie Groningen onder een aantal strikte voorwaarden CCS acceptabel kan zijn. De Milieufederatie ziet CCS als een noodzakelijk kwaad om klimaatdoelstellingen binnen bereik te houden zolang de overgang naar een volledig duurzame energiehuishouding nog niet gerealiseerd is. Doordat in het regeerakkoord een oneigenlijke koppeling tussen CCS en kernenergie is gemaakt is de uitgangspositie voor de Natuur en Milieufederatie Groningen wat betreft CCS wezenlijk veranderd.
Actualiteiten
Volgens het regeerakkoord zou er eerst een vergunning voor een kerncentrale moeten zijn afgegeven voordat er sprake kan zijn van opslag van CO₂ in Nederland. Inmiddels heeft verantwoordelijk minister Verhagen toegegeven dat de koppeling geldt voor de zogenaamde grootschalige opslag van CO₂. De zogenaamde demonstratieprojecten vallen buiten de koppeling. Met andere woorden: CCS wordt in het noorden als het aan de regering ligt toegepast ongeacht of er vergunningen voor kerncentrales zijn afgegeven.
Mede door deze gebeurtenissen is op 17 november in Provinciale Staten in Groningen een motie aangenomen waarin de Staten verklaren dat een CCS project in Noord Nederland pas weer bespreekbaar is als het Rijk aan een aantal voorwaarden heeft voldaan.
Standpunt Natuur en Milieufederatie Groningen over CCS
Nu het kabinetsbeleid geen enkele concrete maatregel noemt dat bij kan dragen aan het halen van klimaatdoelstellingen, is het standpunt van de Natuur en Milieufederatie Groningen van een voorzichtig ja, mits gewijzigd in een nee, tenzij. Daarbij is de Milieufederatie van mening dat een open en breed maatschappelijk debat over CCS op dit moment onmogelijk geworden is.
Voor de Natuur en Milieufederatie Groningen zijn de voorwaarden voor CCS als klimaatmaatregel in de kern dezelfde als in de motie van de Staten namelijk dat er een consequent klimaatbeleid is dat blijft aankoersen op het halen van reductiedoelstellingen. Nu het kabinet zo’n beleid niet voert moeten de provincies in de gelegenheid worden gesteld een eigen klimaat- en energiebeleid te voeren. Een beleid dat wel een helder transitiepad aangeeft naar een duurzame energiehuishouding. Nieuwe kerncentrales zijn voor de Natuur en Milieufederatie Groningen daarbij onbespreekbaar en CCS mag de ontwikkeling van duurzame energie niet in de weg staan.
In verband daarmee is een gelijkwaardig budget vereist om de ontwikkeling van duurzame energie in Noord-Nederland te versnellen. Ook moet worden aangetoond dat het transport en de opslag van CO₂ minimaal even veilig is als het transport en de winning van aardgas. Niet in de laatste plaats behoort het Rijk te garanderen dat de mening en bedenkingen van de Noord-Nederlandse bevolking zwaar meewegen in de uiteindelijke besluitvorming.
Energietransitiemodel Noord-Nederland
Met de komst van een tweetal kolengestookte centrales naar de Eemshaven verdubbelt de CO₂ uitstoot vanuit Noord-Nederland. Om op Noord-Nederlandse schaal een evenredige bijdrage te kunnen leveren aan onze nationale klimaat- en energiedoelstellingen moeten in korte tijd veel maatregelen tegelijkertijd gerealiseerd worden.
Het gaat dan om scherpe keuzes voor de Noord-Nederlandse samenleving die vaak moeilijk en bijna altijd controversieel zijn. Of het nu gaat om omvangrijke energiebesparing, een toename van het aantal windmolens, grootschalige biomassavergisting, of CCS. Om die reden wil de Natuur en Milieufederatie Groningen een energietransitiemodel voor Noord-Nederland ontwikkelen dat voldoende ambitieus is, maar waar ook de maatschappelijke consequenties van maatregelen binnen het klimaat- en energiebeleid inzichtelijk worden gemaakt. De Natuur en Milieufederatie Groningen wil de beleidskeuzes en aannames van een dergelijk transitiescenario breed in discussie brengen. Wetenschappers, betrokken burgers, bestuurders en maatschappelijke organisaties moeten zich in gezamenlijkheid een mening kunnen vormen over welke maatregelen wenselijk en acceptabel zijn om een duurzame energievoorziening te realiseren.
Contactpersoon: Siegbert van der Velde (s.vandervelde@nmfgroningen.nl)
