De Milieufederatie Groningen gaat in beroep tegen het verdiepen van de vaargeul door de Waddenzee naar de Eemshaven. Afgelopen december nam staatssecretaris Tineke Huizinga van Verkeer en Waterstaat het Tracébesluit voor deze verruiming van de vaargeul Eemshaven-Noordzee. Ook de Waddenvereniging, Het Groninger Landschap, Natuurmonumenten en de Vereniging Zuivere Energie gaan in beroep.
De verdieping van de vaargeul moet de Eemshaven vanaf zee beter bereikbaar maken voor schepen met een diepgang tot 14 meter. Om ook deze schepen voldoende ruimte onder de kiel te geven moet de vaargeul worden verdiept naar minimaal 15,5 meter. De Eemshaven is nu bereikbaar voor schepen met een diepgang van maximaal 11 meter. De grotere diepgang moet de Eemshaven onder andere toegankelijk maken voor kolenschepen die de nieuwe RWE- en Nuon-centrales van brandstof voorzien. De baggerwerkzaamheden zouden eind dit jaar moeten beginnen.
Natuurlijke getijden
De Milieufederatie is tegen de verdieping van de vaargeul omdat dit schadelijk is voor de natuurlijke biodiversiteit in dit gebied. De Eems is nog een echte getijdenrivier en het Eems-estuarium het enige getijdenbekken met een natuurlijke zoet-zoutovergang in de Waddenzee. Het uitbaggeren van de vaargeul is een serieuze bedreiging voor zeldzame en bedreigde soorten die van dit milieu afhankelijk zijn.
Vertroebeling water
Bovendien leiden baggerwerkzaamheden tot een verdere vertroebeling van het zeewater. Het water in de Waddenzee is door de kanalisering van de Eems, inpoldering en eerdere baggerwerkzaamheden nu al heel troebel. De Waddenzee en het Eems–Dollardestuarium, beschermd als Natura2000-gebied, worden door de vaargeulverdieping zo nog verder aangetast.
Troebel water is een probleem omdat daar minder algen en waterplanten in leven. Algen en waterplanten brengen zuurstof in het water. In troebel water leven nog wel organismen die organisch materiaal afbreken. Dit proces onttrekt juist zuurstof aan het water. Bij warm weer leidt dit uiteindelijk zelfs tot zuurstofloosheid waardoor levende organisme afsterven. Nu al is de Eems op sommige stukken een nagenoeg dode rivier.
Diepzeehaven aan Waddenzee
Door de verdieping van de vaargeul wordt de Eemshaven een diepzeehaven. Ter vergelijking: de meest recente verdieping van de Westerschelde moet een getij-onafhankelijke vaart garanderen aan schepen met een diepgang tot 13,10 meter. Rekening houdend met een kielspeling betekent dit een werkelijke vaargeuldiepte van 14,70 meter. De Eemshaven streeft nu naar een diepte van 15,5 meter.
In de visie van de Milieufederatie Groningen past de vaargeulverdieping niet in de Waddenzee, sinds vorig jaar opgenomen in Werelderfgoedlijst van de UNESCO. Die status kreeg de Waddenzee onder andere omdat zij voldoet aan twee belangrijke criteria die de UNESCO stelt aan natuurgebieden. Zo moet er sprake zijn van bijzondere, natuurlijke verschijnselen van buitengewone natuurlijke schoonheid en van uitzonderlijke ecologische en biologische processen.
Volgens tegenstanders van de vaargeulverdieping gaat het nu al slecht met de Waddenzee. Verdere verdieping van de vaargeul en uitbreiding van de Eemshaven frustreren herstel van dit zeer kwetsbare natuurgebied.
Bij de foto's:
(Boven) De Eemshaven is nu bereikbaar voor schepen met een diepgang tot 11 meter.
(Onder) Het in Papenburg gebouwde cruiseschip 'Solstice' werd voor proefvaarten afgemeerd in de Eemshaven. Het schip steekt 8 meter diep.
Meer informatie: Erik de Waal (e.dewaal@nmfgroningen.nl) en Henk-Jan Falkena (h.falkena@nmfgroningen.nl)
