Op agrarische bedrijven is vaak meer mogelijk om de kwaliteit van Natura 2000 gebieden te verbeteren dan aanvankelijk gedacht of door sector-vertegenwoordigers of overheidsinstanties wordt gesuggereerd. Individuele agrarische ondernemers en andere grondgebruikers in het landelijk gebied kunnen in direct overleg met elkaar vaak tot verrassende en vernieuwende oplossingen komen.
Dat stellen het Landbouw Economisch Intsituut (LEI) - onderdeel van Wageningen Universiteit - CLM. In hun onderzoek Kansen en mogelijkheden van innovatie rond Natura 2000 gebieden. Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van De Provinciale Milieufederaties.
Volgens Europese afspraken moet de kwaliteit in de Natura 2000 gebieden de komende jaren verbeterd worden. In Nederland wordt de kwaliteit van de natuur aangetast door verzurende stoffen als ammoniak en door verdroging. Op sommige plaatsen belast de landbouw de natuur door een te hoge uitstoot van stikstof naar lucht en water. Op 9 september vond in de Tweede Kamer een hoorzitting plaats over de aanpak van het ammoniakbeleid in Nederland.
Van de Nederlandse natuurgebieden zijn 162 gebieden van grote betekenis voor de Europese natuur. Deze natuurgebieden hebben het predicaat Natura 2000 gebieden gekregen. De komende jaren wordt er gewerkt aan het verbeteren van de kwaliteit van deze Natura 2000 gebieden. De kwaliteit van veel van de Natura 2000 gebieden wordt bedreigd door een te hoge belasting aan vermestende en verzurende stoffen als stikstof in de vorm van ammoniak. Ook verdroging vormt een knelpunt voor de natuur in vele gebieden. Het Lieftinghsbroek is een voorbeeld van een Natura 2000 gebied in Groningen wat te leiden heeft onder verdroging en vermesting. Het Lieftinghsbroek is een loofbos met waardevolle vegetatie en blauwgraslanden op de dalflank van het riviertje de Ruiten Aa in de gemeente Vlagtwedde.
Om de knelpunten van vermestende stoffen en verdroging aan te pakken hebben De Provinciale Milieufederaties het CLM en het LEI gevraagd de mogelijkheden te onderzoeken. Het CLM en het LEI hebben 37 maatregelen bekeken op milieueffectiviteit en op kosten. Aangezien de land- en tuinbouw een aanzienlijke bijdrage leveren aan de verdroging en vermesting, richten de onderzoekers zich voornamelijk op kansrijke en innovatieve maatregelen in de agrarische sector.
Volgens het CLM en het LEI zijn de meest effectieve maatregelen tegen vermesting: het aanpassen van het type voer, het verkleinen van de veestapel, het verhogen van de levensproductie van het vee (die wordt bepaald door de levensduur en productie per stuk) en het terugdringen van het kunstmestgebruik. Om de kwaliteit van het water te verbeteren geven de onderzoekers aan dat het in het voorjaar bemesten van de bodem het meest effectief is. Andere in het oog springende maatregelen zijn het gebruik van balansballen – drijvende ballen die de mest afdekken – en een geheel nieuw stalsysteem in de vorm van een pagode.
De Provinciale Milieufederaties roepen de Tweede Kamer op om het mogelijk te maken dat per gebied aan een oplossing gewerkt kan worden. Maatwerk maakt verrassende en vernieuwende oplossingen mogelijk. De maatregelen die in het onderzoek Kansen en mogelijkheden van innovatie rond Natura 2000-gebieden van LEI en CLM genoemd worden, maken dit maatwerk mogelijk.
Contactpersoon: Marjolijn Tijdens (m.tijdens@nmfgroningen.nl)
foto: Gouwenaar (Wikipedia)
