27 januari 2010 - Stuwen, gemalen en sluizen staan een gezonde visstand in de weg. Vissen kunnen daardoor niet vrij rondtrekken en veel vissen raken verminkt of komen om in de schroeven van gemalen.
Alleen al in de provincie Groningen komen vissen meer dan 1.000 van dergelijke obstakels op hun weg tegen. Met de Groninger Vismigratiekaart brengt de Milieufederatie Groningen deze verborgen problematiek in kaart. Voorzitter Henny van der Windt (rechts op de foto) van de Milieufederatie Groningen presenteerde de vismigratiekaart op het Provinciehuis aan gedeputeerde Douwe Hollenga.
De Groninger Vismigratiekaart is te vinden op www.mfgroningen.nl/vismigratiekaart >>
Een goede visstand is een van de indicatoren voor een goede waterkwaliteit. De vis zorgt er namelijk voor dat het water schoon blijft en is zelf weer voedsel voor vogels en andere vissen. De ecologische veerkracht van oppervlaktewater wordt mede bepaald door de hoeveelheid en verscheidenheid aan vis. In Groningen komt de fint al niet meer voor en de paling wordt met uitsterven bedreigd.
Dodelijke obstakels
Vissen hebben behoefte om zich vrij door de wateren te kunnen verplaatsen zodat ze hun opgroei- of paaigebieden kunnen bereiken. Ook om voedsel te vinden moeten ze soms grotere afstanden afleggen. Daarnaast moeten vissen kunnen vluchten voor verslechterde milieuomstandigheden zoals vervuiling. Ook voor de uitwisseling tussen deelpopulaties en het herbevolken van nieuwe leefgebieden is vrije trek van belang.
In de praktijk komen vissen veel obstakels zoals stuwen, gemalen en sluizen tegen. Veel vissen raken onderweg verminkt of komen om in schroeven van gemalen. Nederland heeft ongeveer 15.000 stuwen, gemalen en sluizen. Daarvan liggen er ruwweg 1.000 in de provincie Groningen. 150 hiervan behoren tot de echte knelpunten. Jaarlijks sterven in Nederlandse gemalen miljoenen vissen.
Vismigratiekaart toont Groninger knelpunten
De belangrijkste knelpunten zijn nu te vinden op de Groninger Vismigratiekaart. Van al deze knelpunten staat vermeld wanneer en hoe ze worden aangepakt. De kaart kwam tot stand in samenwerking met de waterschappen Hunze en Aa’s, Noorderzijlvest en Wetterskip Fryslân. De situatie op de kaart is een momentopname maar geeft wel een goed beeld van de grote schaal van het probleem en laat ook zien dat het onderwerp bij de waterschappen hoog op de agenda staat.
Vispasseerbaar
Gelukkig groeit de aandacht voor het probleem. Steeds meer knelpunten zijn opgelost of staan op de nominatie om aangepakt te worden. Mogelijkheden om de barrières weer "vispasseerbaar" te maken zijn er genoeg. Zo bieden vispassages en vrije doorgangen de vis veilige routes om te trekken. Ook aangepast sluisbeheer, visvriendelijke vijzels in de gemalen en andere slimme oplossingen, waarbij vissen worden overgeheveld naar het hogere of lagere water, behoren tot de mogelijkheden.
De Groninger Vismigratiekaart is te vinden op www.mfgroningen.nl/vismigratiekaart >>
Meer informatie: Akko Muskens (a.muskens@mfgroningen.nl)
