E-Pact - duurzame ontwikkeling Eemsdelta

Op 4 maart 2011 ondertekenden zes natuur- en milieu organisaties, RWE, Nuon en Groningen Seaports de verklaring E-Pact- Samen sterk voor natuur, milieu en economie in de Eemsdelta. De ondertekenaars spreken hierin hun ambitie uit om economische en ecologische ontwikkelingen in de Eemsregio van elkaar te laten profiteren. De verklaring is de afsluiting van de intentieverklaring die deze partijen op 21 juni 2010 ondertekenden.  Eind 2010 ondertekende de deelnemers al de intentieverklaring E-pact.

Veelgestelde vragen over E-Pact -
de intentieverklaring tussen natuurorganisaties en bedrijfsleven in de Eemsdelta

1. Wat houdt de samenwerking precies in?
In de samenwerking beloven zes natuur- en milieuorganisaties en drie bedrijven dat zij zich samen gaan inspannen om de (industriële) ontwikkelingen in de Eemshaven en de Eemsdelta een zo duurzaam mogelijk karakter te geven. Ook het Rijk (Rijkswaterstaat en LNV) en de Provincie Groningen werken mee aan de invulling van deze afspraken.

De doelstellingen van het E-pact richten zich op natuurherstel in de Eems-Dollard, verregaande reductie van emissies naar lucht en water in de regio, verregaande reductie van CO₂ vanuit het havengebied, versnelling van de omslag naar duurzame energie en ‘vergroening’ van de haven en de aldaar gevestigde industrie. Met de uitwerking van convenantsafspraken ziet de Natuur en Milieufederatie Groningen  mogelijkheden om in de nabije toekomst grote stappen vooruit te maken op dit beleidsterrein.

2. Waarover gaan de afspraken?
De afspraken hebben betrekking op:

• herstel van de ecologische kwaliteit van het Eems-Dollard-estuarium,
• wezenlijke afname van de uitstoot van CO2 door de in aanbouw zijnde energiecentrales in de Eemshaven,
• een toename in het gebruik van hernieuwbare energiebronnen,
• investeren in de de energie-economie van de regio (kennis, innovatie en verstigingsvoordelen),
• verduurzaming van het havencomplex in de Eemsdelta,
• het zoveel mogelijk beperken van de directe impact van de centrales,
• andere natuur- en milieuverbeteringen.

3. Welke partijen nemen deel aan deze afspraken?
De natuur- en milieuorganisaties:

1. Het Groninger Landschap
2. Natuur en Milieufederatie Groningen
3. Natuurmonumenten
4. Staatsbosbeheer
5. Stichting WAD
6. Waddenvereniging

De bedrijven:

1. Groningen Seaports
2. Nuon Energy BV
3. RWE AG

4. Kunnen natuur- en milieuorganisaties blij zijn met deze afspraken?
Ja. De afspraken bevatten tal van belangrijke punten die vanuit de verschillende achterbannen door de zes natuur- en milieuorganisaties in het overleg naar voren zijn gebracht.

De Natuur en Milieufederatie Groningen is bovendien blij met de intentieverklaring omdat dit een flinke vooruitgang betekent in een groot aantal dossiers op het gebied van natuur, landschap, milieu, duurzaamheid in en rond de Eemsdelta en het waddengebied. Denk daarbij aan onderwerpen als de vaargeulverdieping, de aanwijzing als Natura 2000-gebied en de komst van nieuwe energiecentrales in de Eemshaven.

5. Betekent dit dat de Natuur en Milieufederatie Groningen stopt met al haar juridische procedures tegen kwalijke ontwikkelingen in en rond de Eemshaven?
Nee, de procedures die aangespannen zijn blijven lopen. Onze standpunten zijn immers niet anders dan vóór het convenant.

6. Is het wel verstandig dit soort afspraken te maken met het bedrijfsleven?
Ja, dat hoeft geen probleem te zijn. Maar natuur, milieu en landschap moeten er dan natuurlijk wel op vooruitgaan. Dat is hier het geval.

In het Eems-Dollardgebied, de Waddenzee en de Noord-Groningse kuststreek rond de Eemshaven zijn veel ontwikkelingen gaande die op gespannen voet staan met het natuur- en milieubelang. Tegen verschillende van deze ontwikkelingen lopen – onder andere vanuit de Milieufederatie Groningen – juridische procedures. De uitkomst van dergelijke procedures is altijd onzeker. Daarom zijn deze procedures nooit een garantie dat ontwikkelingen tegen zijn te houden.

Andere kant van het verhaal is dat mits bedrijven in hun economische activiteiten voldoende rekening houden met natuur, milieu en landschap, er ook in het Eems-Dollardgebied ruimte is voor economische ontwikkelingen.

In de op maandag 21 juni  gemaakte afspraken stellen natuur- en milieuorganisaties en bedrijfsleven dat (industriële) ontwikkelingen in dit gebied welkom zijn als deze natuur en milieu niet schaden of zelfs bijdragen aan verbetering.

7. Waarin ligt de winst van de intentieverklaring voor de natuur?
De winst voor natuur, milieu en landschap is op verschillende terreinen te vinden:

• Eems-Dollard-estuarium.
  De intentieverklaring komt op het moment dat de Eems-Dollard is aangewezen als Natura 2000-gebied. Herstel van de ecologische kwaliteit van het Eems-Dollard estuarium is voor alle natuur- en milieuorganisaties zeer belangrijk.
• CO2.
  Alle partijen zetten in op afname van de uitstoot van CO2 door de in aanbouw zijnde energiecentrales in de Eemshaven.
• Duurzame energie.
  Alle partijen willen een toename in het gebruik van hernieuwbare energiebronnen.
• Investeren in energie-economie.
  Wanneer zoveel partijen zich samen inspannen voor verduurzaming van de activiteiten brengt dat veel extra specifieke kennis en innovaties naar Groningen. Die impuls in de energie-economie leidt uiteindelijk tot veel vestigingsvoordelen in deze regio.
• Duurzame bedrijvigheid.
  Alle partijen zetten in op vergaande verduurzaming van het industriële havencomplex in de Eems-Dollardregio.
• Beperken impact centrales.
  Het beperken van de directe impact van de centrales, zoveel als redelijkerwijs mogelijk is.
• Andere natuur- en milieuverbeteringen.
  Hieronder valt het terugdringen van emissies, het beperken van affakkelen, het beperken van instroom van vis met het koelwater, etc.

8. Doen de natuur- en milieuorganisaties met deze verklaring afstand van hun standpunten?
Nee. Het gaat om een Intentieverklaring om tot bindende afspraken te komen, niet om een uitonderhandelde overeenkomst.

9. Kunnen negatieve ontwikkelingen rond de Eemsdelta niet beter worden tegengehouden via de rechter?
De uitkomst van dergelijke juridische procedures is altijd onzeker. Daarom bieden deze procedures nooit een garantie dat ontwikkelingen tegen zijn te houden. Bovendien gaan we alleen akkoord met bindende afspraken als die beter zijn dan die we via de rechter kunnen bereiken.

10. Waarom is de intentieverklaring niet concreter?
Doel van de intentieverklaring is om van alle partijen de neuzen dezelfde kant op te krijgen. Dat is gelukt en is op zich al een zeer concreet resultaat!

Bovendien spreken de partijen de intentie uit om te komen tot bindende afspraken. Ook dat is een zeer concreet resultaat.
De volgende stap is de intenties in te vullen met praktische stappen. Voor sommige van deze stappen is eerst meer onderzoek nodig.

Contactpersoon: Siegbert van der Velde (s.vandervelde@nmfgroningen.nl)

Op de foto v.l.n.r. (zittend) Harm Post (Groninegn Seaporst), Herman Sieben (Staatsbosbeheer), Dig Istha (RWE Eemshaven Holding BV) (staand v.r.n.l.) Douwe Hollenga (gedeputeerde provincie Groningen), Siegbert van der Velde (Natuur en Miliefederatie Groningen), Lenze Hofstee (Stichting Wad), Hidde van Kersen (Waddenvereniging), Rita Jansen (Stichting Het Groninger Landschap).