 | Om een indruk te krijgen van de toestand van het duuster in de provincie startte de Milieufederatie Groningen eind 2006 met het maken van een lichtbronnenkaart van de provincie Groningen met behulp van vrijwilligers. Deze meldden zich in grote getale na een artikel in het Dagblad van het Noorden. Ook reageerden ze op een oproep op de website van de Milieufederatie . Welgeteld 132 vrijwilligers gingen op pad om - gewapend met een kaart en stiften - de provincie te inventariseren. Een enorm karwei, maar niet onmogelijk, zo bleek in de loop van 2007. |
Aan de lichtbronnenkaart is meer dan een jaar gewerkt. Dankzij de inzet van al die vrijwilligers was halverwege het jaar de 2404 vierkante kilometer die de provincie groot is, ingetekend.
Uniek aan de lichtkaart is dat ze is samengesteld aan de hand van waargenomen lichtbronnen, zoals lantaarnpalen, verlichting rond huizen en reclameverlichting. Met deze inventarisatie is niet alleen bekend hoe licht het ‘s nachts is, maar ook wat het licht heeft veroorzaakt.
Voor de inventarisatie is de provincie verdeeld in 2404 kilometerhokken. Alle vrijwilligers kregen een aantal hokken toebedeeld. Ze ontvingen kaartmateriaal van hun onderzoeksgebied en een uitgebreide instructie. Tijdens hun inventarisatie kleurden ze de kaarten allereerst in met de kleuren groen (echt donkere gebieden), oranje (verlichte gebieden) en blauw (fel verlichte gebieden). Vervolgens gaven ze de exacte locaties aan van de lichtbronnen met behulp van letters. De letter R stond bijvoorbeeld voor ‘felle reclame’, de letter K voor ‘kassen met felle verlichting’. De verlichte wegen werden met een oranje streep aangegeven. In het stedelijk gebied hoefden de vrijwilligers alleen de uitzonderlijke lichtbronnen op de kaart in te tekenen. Veel voorkomende lichtbronnen als lantaarnpalen en reclameverlichting zijn binnen de bebouwde kom niet aangegeven. Met elkaar brachten de vrijwilligers zo alle 2404 vierkante kilometer die de provincie groot is in kaart. Ze vonden in totaal 1946 lichtbronnen en tekenden 744 kilometer verlichte wegen in.
In het najaar van 2007 gingen studenten van Van Hall Larenstein in Leeuwarden aan de slag om de ingetekende kaarten te verwerken met behulp van een geografisch informatie systeem (GIS). De studenten voerden alle gegevens in, verrichtten de analyses en maakten de kaarten. Het leverde uiterst waardevol kaartmateriaal op.
De kaarten dienen als handvat voor toekomstig beleid. Helemaal volledig en wetenschappelijk verantwoord zijn ze wellicht niet. De lichtkaart schetst bijvoorbeeld alleen de verlichting van vaste puntbronnen. Mobiele en tijdelijke lichtbronnen, zoals de lampen van auto’s en landbouwmachines, zijn niet meegenomen.
In onderstaande brochure kunt u zien hoe de kaart is geworden.
Fluuster en Duuster, Twee Groningse oerkwaliteiten in kaart gebracht - Milieufederatie Groningen, februari 2008
